Home কবিতা মানৱতা

মানৱতা

by admin
0 comment
বেদান্ত আৰু ভাগৱত ধৰ্ম

আকাশজুৰি ধোঁৱা, ক’লা ধোঁৱাৰ পাহাৰ

ধোঁৱাৰ মাজত হেৰাই যায় মানুহ

মানুহে পাহৰি পেলায় নিজক

পাহৰি যায় নিজৰ দেশক

গঢ়ে প্ৰসাদ, গঢ়ে জীৱনৰ বিলাস

পায়-নাপায়, স্পৃশ্য-অস্পৃশ্যৰ মাজত

হেৰাই যায় শংকৰ মাধৱ

জনতাৰ তেজেৰে কোনোবা নেতা হয়

তাৰ পাছত পাহৰি যায় সকলো

পাহৰি যায় মানৱতাৰ জয় গান।

— ভাৰতী ৰাজখোৱা

 

 শিশুলীলা
      লেখক: শ্ৰীশ্ৰী শঙ্কৰদেৱ

আগৰ অংশ

কিনো আতি নন্দ যশোদাৰ মহাভাগ৷
পূৰ্ণব্ৰহ্ম তোমাক গৃহতে পাইলা লাগ৷৷
ভকতৰ আনন্দ বঢ়ায়া সৰ্ব্বক্ষণে৷
শিশু-লীলা অনেক কৰিলা নাৰায়ণে৷৷৬৬
কেহো বেলা গোপীগণে পাঞ্চৈ গাৱা গীত৷
তাসম্বাৰ প্ৰীতি সাধি কতো কৰা নৃত্য৷৷
মালৰী কৰাহা কতো গোপীৰ বচনে৷
ছায়া-পুতলাক যেন নচাৱে যতনে৷৷৬৭
কেহো বেলা গোপীকাৰ শুনি আজ্ঞাবাণী৷
পাদুকা-পীহ্ৰাক প্ৰভু ধৰি থাকা আনি৷৷
কোন কৰ্ম্ম নকৰিলা হৰি গোকুলত৷
ভকতৰ বশ্য হেন দেখায়া লোকত৷৷৬৮
কোনে ফল লৈবে বুলি ডাকিলা পসাৰী৷
ধান্য দিয়া ফল তুমি খুজিলা মুৰাৰি৷৷
তোমাৰ হস্তক ভৰি দিল ফল বাছি৷
সুৱৰ্ণ-ৰতনে তাইৰ উপচিল পাচি৷৷৬৯
আসিল দানৱ গোট বৎস-ৰূপ ধৰি৷
লাঙ্গলে সহিতে তাৰ ধৰি পাছ ভৰি৷৷
আলগতে ফুৰাই পাক হানিলাহা দলি৷
কপিত্থত পড়ি যমপুৰে গৈল চলি৷৷৭০
ঘোষা৷৷
ৰাম চৰণে ধৰো৷
স্বামী আমি যেন তৰো৷৷৬
পদ৷৷
বকাসুৰে কৃষ্ণক গিলিলা ঠোঁটে ধৰি৷
দেখি গোপ-শিশুগণ যেন গৈলা মৰি৷৷
পাছে তাৰ তালুত লাগিল যেন জুই৷
ছাদিলা কৃষ্ণক বকে বিমূৰ্চ্ছিত হুই৷৷৭১
দুনাই ঠোঁটে গিলিবাক আসে দেখি তাক৷
লীলায়ে ছিৰিলা যেন বিৰিণা-পাতক৷৷
সবান্ধৱে ধেনুকাক নিলা ৰসাতল৷
গোপ-শিশুগণক ভুঞ্জাইলা তালফল৷৷৭২
ময়ৰ তনয় ব্যোম গোপ-ৰূপ ধৰি৷
গোপ-শিশুগণক নিলেক চুৰি কৰি৷৷
গহ্বৰত থৈলা নিয়া ঢাকিয়া শিলায়ে৷
তাক মাৰি শিশুসৱ আনিলা লীলায়ে৷৷৭৩
গোপ গৰুজাকক বেঢ়িলে বন-জুই৷
কৃষ্ণত শৰণ সৱে লৈলে ত্ৰাস হুই৷৷
চক্ষু মুদাই সৱাকো ক্ষণেকে যোগবলে৷
গোকুলক লাগিয়া আনিলা অৱিকলে৷৷৭৪
নন্দক গিলন্তে সৰ্পে ৰাখিলাহা হৰি৷
তোমাৰ পৰশে সৰ্পে দিব্য ৰূপ ধৰি৷৷
শাপ এড়াই গৈলা বিদ্যাধৰৰ নিলয়৷
দেখি গোপগণ ভৈলা পৰম বিস্ময়৷৷৭৫
শয়ন সময়ে সৱ গোপ-গোপীগণ৷
যোগ-বলে বৈকুণ্ঠক নিলা নাৰায়ণ৷৷
বৈকুণ্ঠবাসীৰ সৱে মহিমা দেখাই৷
গোকুলক লাগি প্ৰভু আনিলা দুনাই৷৷৭৬
নন্দক নিলেক বৰুণৰ দূতে ধৰি৷
বৰুণৰ পৰা তাঙ্ক আনিলা উদ্ধাৰি৷৷
তোমাৰ মহিমা নন্দে কহিলা ব্ৰজত৷
শুনিয়া বিস্ময় ভৈলা সৱাৰো মনত৷৷৭৭
ইন্দ্ৰে কৰিলন্ত সাত দিন বৰিষণ৷
এক হাতে উভাৰি ধৰিলা গোৱৰ্দ্ধন৷৷
দুৰ্ঘোৰ ভয়ত নিস্তাৰিলা গোপপুৰ৷
লীলায়ে কৰিলা মহেন্দ্ৰৰ দৰ্পচূৰ৷৷৭৮
সুৰভি সহিতে ইন্দ্ৰে আসিলা প্ৰত্যেক৷
গোৰ ইন্দ্ৰ পাতিয়া কৰিলা অভিষেক৷৷
অনেক ভকতি কৰি দুয়ো স্বৰ্গে গৈলা৷
সেহিদিনা তোমাৰ গোৱিন্দ নাম থৈলা৷৷৭৯
গোপ-কুমাৰিকাসৱে বস্ত্ৰ থৈয়া তীৰে৷
বিৱস্ত্ৰে নামিলা গৈয়া যমুনাৰ নীৰে৷৷
বস্ত্ৰ লৈয়া উঠিলাহা কদম্বৰ গাছে৷
নানা উপহাস কৰি বস্ত্ৰ দিলা পাছে৷৷৮০
কৃষ্ণৰ কিঙ্কৰে গীত ভণিল শঙ্কৰে৷
নাহি আন ধৰ্ম্ম আউৰ কীৰ্ত্তনত পৰে৷
শুনা সৰ্ব্বজন ঐত কেদিন জীৱন৷
বোলা হৰি হৰি আছে যাৱত চেতন৷৷৮১
ঘোষা৷৷
ও কৃষ্ণ নমো ৰাম নিৰঞ্জন হৰি৷৷৭
পদ৷৷
দুষ্ট অঘে পাতিলেক কাপ৷
বাট ভেণ্টি ভৈল ঘোৰ সাপ৷৷
পৰ্ব্বত সমান কলেৱৰ৷
বাইল বেন্ত সম্যকে গহ্বৰ৷৷৮২
তল ওঁঠ মাটিত থাপিল৷
ঊৰ্দ্ধ ওঁঠ মেঘত লাগিল৷৷
জিহ্বাখান যেন ৰাজ আলি৷
বৎস লৈয়া আইলা বনমালী৷৷৮৩
গোৰক্ষ দামুৰি নিৰন্তৰ৷
নজানি পশিল অভ্যন্তৰ৷৷
দেখি তুমি ভক্তৰ স্নেহত৷
পশিলাহা অঘৰ গৰ্ভত৷৷৮৪
দেখি আঁটি ধৰিল দশনে৷
তুলিলেক হাসি দৈত্যগণে৷৷
দেৱগণে কৰে হাহাকাৰ৷
গল ছুঙ্গি ভেণ্টি ৰৈলা তাৰ৷৷৮৫
পেট ফিঙ্কি বায়ু দিলা টান৷
মূৰ্দ্ধা স্ফুটি বাজ ভৈল প্ৰাণ৷৷
তযু পৰশনে কৰ্ম্ম ক্ষীণ৷
অসুৰ কৃষ্ণতে গৈল লীন৷৷৮৬
দেখি নিশবদ দৈত্য-কুল৷
হৰিষে বৰিষে দেৱে ফুল৷৷
অমৃত নয়নে চাইলা হৰি৷
জীলা সৱে গোৰক্ষ দামুৰি৷৷৮৭
ৰঙ্গে বাজ ভৈলা বাংশী বাই৷
ফুৰা সৱে দামুৰি চৰাই৷৷
ব্ৰহ্মা আসি কৰিলন্ত চুৰি৷
নিলা সৱ গোৰক্ষ দামুৰি৷৷৮৮
মায়া কৰি থৈলেক গহ্বৰে৷
কাহাকো নেদেখি দামোদৰে৷৷
ব্ৰহ্মা নিলা জানিলাহা গুণি৷
ভৈলা গৰু গোৰক্ষ আপুনি৷৷৮৯
নিচিনিলা গোৱালী গোৱালে৷
এদিনাত কৰি প্ৰতিপালে৷
ব্ৰহ্মা আসি দেখিলন্ত পাছে৷
গোৰক্ষ দামুৰি সৱে আছে৷৷৯০
পৰম বিস্ময়ে আছে চায়া৷
কৰিলাহা প্ৰভু পাছে মায়া৷৷
গোৰক্ষ দামুৰি-ৰূপ এৰি৷
ভৈলা সৱে চতুৰ্ভুজ হৰি৷৷৯১
সজল জলদ যেন শ্যাম৷
সৱে পীত বস্ত্ৰে অনুপাম৷৷
কেয়ূৰ কঙ্কণে কৰৈ কান্তি৷
হৃদয়ত শ্ৰীবৎসৰ পান্তি৷৷৯২
কম্বু-কণ্ঠ কৌস্তুভে শোভিত৷
বনমালা আপাদ-লম্বিত৷৷
জিলিমিলি জ্বলে বক্ষস্থলে৷
শোভৈ কৰ্ণ মকৰ কুণ্ডলে৷৷৯৩
শঙ্খ চক্র গদা পদ্ম ধৰি৷
আছা সৱে চতুৰ্ভুজ হৰি৷৷
গাৱে গাৱে এক সৃষ্টি কৰে৷
চৰাচৰ সমে সেৱা কৰে৷৷৯৪
মোহ হুয়া ব্ৰহ্মা ভৈলা চুপ৷
দেখন্ত গুচিল সৱে ৰূপ৷৷
পূৰ্ব্বৱতে আছা মাত্ৰ হৰি৷
হংসৰ নামিলা ব্ৰহ্মা ডৰি৷৷৯৫
যেন সুৱৰ্ণৰ দণ্ড প্ৰায়৷
ভূমিত পেলায়া নিজ কায়৷৷
মাধৱৰ পাদ-পদ্ম দুই৷
চাৰি মুকুটৰ আগে ছুই৷৷৯৬
আনন্দতে নয়নৰ জ্বলে৷
সিঞ্চিলন্ত চৰণ কমলে৷৷
উঠি উঠি দুয়ো পাৱে ধৰি৷
আনন্দতে নয়নৰ জ্বলে৷
সিঞ্চিলন্ত চৰণ কমলে৷৷
প্ৰণামন্ত মহিমা সুমৰি৷৷৯৭
মুকুন্দক চাই কথমপি৷
মাথা দোঁৱাই কৃষ্ণ কৃষ্ণ জপি৷৷
প্ৰণামিয়া অনেক ভকতি৷
কৰিবে লাগিলা ব্ৰহ্মা স্তুতি৷৷৯৮
কৃষ্ণ-কথা শুনিয়ো সমাজে৷
আক বৃথা কৰা কোন কামে৷
সাধিয়ো মুকুতি হৰি নামে৷৷৯৯
ঘোষা৷৷
ৰাম নিৰঞ্জন নিৰঞ্জন নিৰঞ্জন হৰি৷
নমো ৰাম নিৰঞ্জন নিৰঞ্জন হৰি৷৷৮
পদ৷৷
নমো গোপ-ৰূপী মেঘ-সম-শ্যাম-তনু৷
গাৱে পীতবস্ত্ৰ হাতে শিঙ্গা বেত বেণু৷৷
কৰ্ণত গুঞ্জাৰ থোকা মাথে মৈৰা-পাখি৷
বন্য-পুষ্প-মালা পিন্ধি ধেনু আছা ৰাখি৷৷১০০
এহি শৰীৰতে আছে যতেক মহিমা৷
মনেও কৰিবে পাৰৈ কোনে তাৰ সীমা৷৷
আছোক পৰমব্ৰহ্ম স্বৰূপ তোহ্মাৰ৷
তাঙ্ক জানিবাক আছে শকতি কাহাৰ৷৷১০১
জ্ঞান-পথ এড়ি প্ৰভু তোমাৰ কথাক৷
কায়-বাক্য-মনে সেৱৈ যিটো সাধুজাক৷৷
যদ্যপি অজিত তুমি তিনিও জগতে৷
তথাপি তোমাক জিনৈ সেহিসে ভকতে৷৷১০২
মুকুতি-ৰসকো স্ৰৱে তোমাৰ ভকতি৷
তাঙ্ক এড়ি জ্ঞান-পথে যিটো কৰে ৰতি৷৷
ক্লেশ মাত্ৰ পাৱৈ সিটো নিষ্ফল প্ৰয়াসে৷
বাহানে পতান যেন তণ্ডুলক আশে৷৷১০৩
যিটোজনে ভুঞ্জে নিজ কৰ্মৰ বিপাক৷৷
আপেক্ষিয়া থাকৈ প্ৰভু তোমাৰ কৃপাক৷৷
কায়-বাক্য-মনে নমে চৰণ তোমাৰ৷
সি সি জন মুকুতি-পদৰ অধিকাৰ৷৷১০৪
মই কেনে দুৰ্ব্বোধ দেখিয়ো ভগৱন্ত৷
মায়াদিৰো ঈশ তুমি অনাদি অনন্ত৷৷
তোমাৰ পৰীক্ষো মই মায়াক প্ৰকটি৷
অগনিৰ আগে যেন ক্ষুদ্ৰ ফিৰিঙ্গতি৷৷১০৫
অন্ধ ভৈল চক্ষু হেলা কৰিলো তোমাক৷
মঞি ভিন্ন ঈশ্বৰ মানিলোঁ আপুনাক৷৷
অজ্ঞৰ ক্ষমিয়ো দোষ জগত-নিৱাস৷
এহি কৃপা কৰা যেন বোলাওঁ তযু দাস৷৷১০৬
গৰ্ভত থাকন্তে উদৰত ঘালে পাৱে৷
তাৰ অপৰাধক নধৰে যেন মাৱে৷৷
তোমাৰ কুক্ষিত আমি আছো চৰাচৰ৷
হেন জানি ক্ষমিয়োক দোষ দামোদৰ৷৷১০৭
ইটো ব্ৰহ্মপদ প্ৰভু আহ্মাক নলাগে৷
কীট পতঙ্গত জন্ম হৌক কৰ্ম্ম ভাগে৷৷
তোমাৰ ভক্তৰ মাজে হুয়া একজন৷
সেৱা কৰি থাকো প্ৰভু তোমাৰ চৰণ৷৷১০৮
কিনো ধন্য ধেনু গোপী ইটো গোকুলৰ৷
যাৰ স্তন-পানে তৃপ্ত ভৈলা দামোদৰ৷৷
অশ্বমেধ আদি কৰি মহাযজ্ঞ যত৷
তোমাক তুষিবে প্ৰভু নুহিকে শকত৷৷১০৯
কিনো ভাগ্য কিনো ভাগ্য ব্ৰজৰ প্ৰজাৰ৷
তুমি পূৰ্ণব্ৰহ্ম হৰি মিত্ৰ ভৈলা যাৰ৷৷
কিনো পুণ্য কৈলে গোকুলৰ বৃক্ষ তৃণে৷
তোহ্মাৰ চৰণ-ৰেণু পাৱৈ ৰাত্ৰি দিনে৷৷১১০
দেখা সৰ্ব্বলোকে কেনে অজ্ঞানী বৰ্ব্বৰ৷
তুমি অন্তৰ্য্যামী তোমাকেসে বোলে পৰ৷৷
শৰীৰক মঞি বুলি বুদ্ধি ভৈলা হত৷
হিয়াথে হৰাইলা তুমি খোজে বাহিৰত৷৷১১১
বৃন্দাবনে তৃণ হৈবো তেৱে মহাভাগ৷
পাইবো ব্ৰজবাসীৰ চৰণ-ৰেণু লাগ৷৷
আজিও বিচাৰৈ পদৰজ দেৱগণ৷
হেন হৰি ভৈলা ব্ৰজবাসীৰ জীৱন৷৷১১২
মাৰিবাক দিল তন পূতনা পাপিষ্ঠী৷
দিলাহা মুকুতি তাইতো পৰিল সুদৃষ্টি৷৷
ব্ৰজবাসী তোমাতে অৰ্পিলা প্ৰাণ-বিত্ত৷
আক আৱে কিবা দিবো খেদ কৰে চিত্ত৷৷১১৩
তাৱে ৰাগ লোভ ক্রোধ পুৰুষৰ চোৰ৷
তাৱে গৃহবাস বন্দীশাল মহাঘোৰ৷
মোহচয় ভৰিৰ নিহল ভৈল তাৱে৷
তোমাৰ ভকতি নৰে নতু কৰে যাৱে৷৷১১৪
তোমাৰ আগত কিবা বোলো বহুবাক৷
যিটো বোলে জানো প্ৰভু নজানে তোমাক৷৷
কায়-বাক্য-মনে মই কৰিলোহো সাৰ৷
তযু চৰণত সমৰ্পিলো কলেৱৰ৷৷১১৫
সমস্তৰে বুদ্ধি সাক্ষী সৱে তুমি জানা৷
আজি ধৰি প্ৰভু মোক দাস বুলি মানা৷৷১১৬
নমো কৃষ্ণ বিষ্ণ-কুল প্ৰকাশ নায়ক৷
দেৱ দ্বিজ পৃথিৱীৰ বুদ্ধি-প্ৰদায়ক৷৷
দুষ্ট দৈত্য দানৱ ৰাক্ষস ক্ষয়ঙ্কাৰ৷
তোমাৰ চৰণে প্ৰভু প্ৰণাম আমাৰ৷৷১১৭
কৰিল অনেক স্তুতি আৰো সৃষ্টিকৰে৷
তাক নকহিলো পদ-বাহুল্যক ডৰে৷৷
এহি বুলি প্ৰজাপতি ভৈলা মোহ হীন৷
কৃষ্ণক কৰিলা তিনিবাৰ প্ৰদক্ষিণ৷৷১১৮
প্ৰণাম কৰিলা চৰণত পৰি পৰি৷
মেলানি মাগিয়া নিজ স্থানে গৈলা লৰি৷৷১১৯
ভণিল শঙ্কৰে কৃষ্ণ-চৰণত ধৰি৷
পাতক ছাড়োক ডাকি বোলা হৰি হৰি৷৷১২০
।।শিশু-লীলা সমাপ্ত।।

সম্পৰ্কীয় লেখা

Leave a Comment

* By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept